Шаҳар ҳароратини 8 даражагача туширмоқда

Иқлим ўзгариши билан биргаликда аномал иссиқ ҳаво тўлқинлари таъсирида қолаётган Хитойда, осмонўпар биноларнинг тепасидан ёмғир каби тушаётган сунъий туман булутлари ижтимоий тармоқларда катта қизиқиш уйғотмоқда. Хитойнинг Шаньси провинциясидаги кўп қаватли биноларнинг томларига шаҳарлардаги бетонлашиш оқибатида юзага келаётган бўғувчи иссиқни пасайтириш мақсадида юқори босимли туман ҳосил қилиш тизимлари ўрнатилди.

Ҳавога пуркаладиган микро даражадаги сув томчиларининг буғланиши жараёнида атрофдаги иссиқликни шимиб олиши тамойилига асосланган ушбу тизим, кўчаларни бир томчи ҳам ҳўл қилмасдан шаҳар ҳароратини 5 дан 8 даражагача пасайтириш хусусиятига эга.

Провинцияда шаҳар иссиқлик ороли таъсирини синдириш мақсадида баланд қаватли биноларнинг том қисмига юқори босимли туман пуркагичлари ўрнатилди.

Ҳавога пуркаладиган микро даражадаги сув томчиларининг буғланиши жараёнида атрофдаги иссиқликни шимиб олиши тамойилига асосланган ушбу тизим, кўчаларни бир томчи ҳам ҳўл қилмасдан шаҳар ҳароратини 5 дан 8 даражагача пасайтириш хусусиятига эга.

Ташқи муҳит ҳарорати 38 даражага етган лаҳзаларда ишга тушадиган ушбу технология дақиқалар ичида маҳаллий ҳаво ва юза ҳароратини жиддий равишда пасайтиради. Сув томчилари шу қадар кичик лойиҳалаштирилганки, улар машиналарни ёки йўлдан ўтаётган пиёдаларни асло ҳўл қилмайди, фақатгина ҳавони салқинлатади.

Томдаги туман ҳосил қилиш тизими инсон танасининг терлаш орқали салқинлаши билан бир хил мантиққа эга бўлган буғланишли совутиш тамойилидан фойдаланади.

Хитой сўнгги йилларда олимлар бевосита иқлим ўзгариши билан боғлаётган, давомийлиги ва шиддати йилдан йилга ортиб бораётган ҳалокатли иссиқлик тўлқинлари билан курашмоқда.

Айниқса, бетон бинолар, асфальт йўллар ва улкан иншоотларнинг кун бўйи қуёш нурларини шимиб, ўзида сақлаб қолиши шаҳар ҳудудларини қишлоқ жойларига нисбатан худди печкага айлантириб қўймоқда. “Шаҳар иссиқлик ороли таъсири” деб номланувчи ушбу бўғувчи ҳолатнинг олдини олиш учун лойиҳалаштирилган туман тизими фақат сув, насослар ва босимли пуркагичлар билан ишлагани сабабли, улкан электр ҳисоб-китобларини олиб келадиган анъанавий тижорат кондиционерларига қиёслаганда кулгили даражада кам энергия сарфлайди.

Шаҳарларнинг карбонат ангидрид изини камайтирадиган ушбу технология, айниқса, минглаб инсонлар бир вақтнинг ўзида ҳаддан ташқари иссиққа дучор бўлаётган зич аҳоли пункти бўлган турар жой ҳудудларида ташқи муҳитни яшаш учун қулай қилиш мақсадида ишга туширилмоқда.

Хитой ҳукумати ушбу сунъий туман йўлакларидан аллақачон кўплаб йирик шаҳарлардаги паркларда, майдонларда, гавжум пиёдалар кўчаларида ва автобус бекатларида фаол равишда фойдаланишни бошлади.

Ижтимоий тармоқларда кенг тарқалган ушбу лойиҳага атроф-муҳит муҳандислари ва иқлим экспертлари эса эҳтиёткорлик билан ёндашмоқдалар. Баъзи экспертлар глобал исиш билан биргаликда шусиз ҳам жиддий қурғоқчилик ва сув тақчиллиги хавфига юз тутаётган ҳудудларда тонналаб сувнинг ҳавога пуркалиши келажакда сув инқирозини келтириб чиқариши мумкинлиги борасида жиддий хавотир билдирмоқдалар.

Хитойлик муҳандислар эса бу даъволарни рад этиб, пуркалаётган туман микро ўлчамда бўлгани сабабли деярли сониялар ичида буғланиб кетишини ва тизимлар ўйланганининг акси ўлароқ жуда кам миқдорда сув истеъмол қилишини тушунтирдилар.