Тупроқ таги тўла олтин

Шарқий Африка давлати бўлган Кениянинг ғарбидаги Какамега вилоятида минглаб кам таъминланган қишлоқ ватандошлари дунёдаги энг оғир ишлардан бири билан шуғулланмоқда. 1900-йилларнинг бошидан бери ишлатиб келинаётган эски конларда ўз имкониятлари билан олтин излаётган қишлоқ ватандошлари ўз тирикчиликларини ер остидан чиқармоқдалар.

Эски конни қайта тиклаган корхона раҳбарлари 15–20 метр чуқурликка тушганларини ва пастдаги 50 метрлик туннелларни тахталар билан ушлаб турганларини маълум қилишди. Туннеллардан чиқарилган катта қоя парчалари челакларда юқорига ташилади.

Ер юзида бошланадиган иккинчи босқичда асосан аёллардан иборат ишчилар улкан қоя парчаларини болғалар билан шағал тош ҳажмига келтирадилар. Кун бўйи давом этадиган майдалаш жараёнидан сўнг, тошлар машиналарда қум ҳолига келтирилади.

Олтин излашнинг энг оғир босқичи айнан шу ерда кечади. Аёл ишчилар қум ҳолига келган қоя парчаларини кичик тоғораларда симоб аралаштирилган сув билан ювадилар. Бу жараён орқали олтин минерали ажратиб олинади. Қўлга киритилган кумуш рангли хом олтин кўмир оловида қиздирилиб, сариқ рангга келтирилади. Қиздириш жараёнидан сўнг соф олтин намоён бўлади.

Омадли кунларда ишчилар кондан кунига 30 грамм хом олтин чиқаришларини айтишди. Чиқарилган хом олтиннинг грамми воситачилар орқали хорижий компанияларга 30 ёки 40 доллардан сотилади.

Кенияда олтин сотиш бўйича етарли тартиб-қоидаларнинг йўқлиги маҳаллий ишлаб чиқарувчиларни воситачиларга қарам қилиб қўймоқда. Какамегадан фаолият юритаётган Британиянинг “Acacia” кончилик компанияси 2017 йил февраль ойида кашф этган 1,3 миллион унция қийматидаги (тахминан 1,7 миллиард доллар) олтин захираси Африкадаги энг йирик захиралардан бири сифатида кўрсатилмоқда.

Маҳаллий халқ ернинг метрлаб остида ҳаёт учун курашаётган бир пайтда, Кениядаги олтин захиралари глобал компанияларнинг диққат марказида қолишда давом этмоқда. Британиянинг яна бир кончилик компанияси “Shanta Gold Kenya Limited” ҳам ўтган йили Лирҳанда коридори ҳудудида 5,28 миллиард долларлик олтин захираси топилганини эълон қилган эди.

1200 километрлик минерал камарида жойлашган Лирҳанда коридори Какамега ва Виҳига ҳудудларини ўз ичига олади. “Shanta Gold” мазкур захира тижорий кончилик учун мос бўлган юқори сифатли маъданга эга эканини даъво қилган. Компания 2026 йилда кон ва қайта ишлаш заводи учун 208 миллион доллар сармоя киритишни режалаштирган.