Тошкентда дунёдаги энг қадимги ва қимматли Мусҳаф намойиш этилмоқда

Ҳазрати Усмон томонидан бутун дунёга юборилган 6 та Қуръони каримдан бири экани ривоят қилинадиган асар Тошкентда янги очилган марказдаги муҳташам залда намойиш этилмоқда.

Ўзбекистон пойтахти Тошкентда март ойида ўз эшикларини очган Ислом цивилизацияси маркази Марказий Осиёдаги маданий бойликнинг тарихий изларини бугунги кунга етказмоқда. Ҳазрати Имом мажмуаси ёнида барпо этилган марказда 5 мингдан ортиқ асар ташриф буюрувчиларга тақдим этилган.

Музейнинг шубҳасиз энг диққатга сазовор асари ҳазрати Усмон даврига оид деб ҳисобланувчи Мусҳафи шариф, яъни Қуръони каримдир.

Баъзи мутахассисларнинг фикрича, VII асрга оид ва дунёдаги энг қадимги Мусҳафлар қаторида саналувчи бу китоб ҳазрати Усмон даврида кўпайтирилиб, дунёнинг турли нуқталарига юборилган олтита асардан бири экани айтилади. Баъзи манбаларда эса ҳазрати Усмон шаҳид этилаётганда ушбу Мусҳафни ўқиганлари ва устига қонлари томгани иддао қилинади. Шунга қарамай, асарни кейинги асрларга оид деб ҳисоблайдиган мутахассислар ҳам бор.

Мусҳаф учун марказда махсус ва анча муҳташам майдон ажратилгани кўринади. Дунёнинг турли жойларидан Тошкентга келаётган зиёратчилар томонидан энг кўп қизиқиш билдирилаётган қисм ҳам айнан шу ердир. Вақти-вақти билан асар атрофида анимациялар намойиш этилиб, Қуръони карим тиловат қилинади. Ушбу бўлимда турли даврларга оид 114 та қўлёзма Мусҳафга ҳам жой берилган.

Музей масъули Ясин Раҳимов 50 минг квадрат метрлик ёпиқ майдонга эга марказ 2017 йилда бошланган ва бу йил якунланган тахминан 9 йиллик иш натижасида ҳаётга тадбиқ этилганини айтмоқда.

Милоддан аввалги 2000-йиллардан бугунги кунгача етиб келган асарлар марказда намойиш этилаётганини қайд этган Раҳимов: “Бу ернинг марказида ҳазрати Усмон Мусҳафи жойлашган. Мутахассислар бу асар VII асрга тегишли эканини айтмоқдалар. Асар европалик мутахассислар назорати остида сақланмоқда”, дейди.

Тошкентда барпо этилган Ислом цивилизацияси маркази Гиннеснинг рекордлар китоби томонидан “дунёдаги энг катта Ислом цивилизацияси музейи” сифатида рўйхатга олинди.

Ислом цивилизацияси марказида “Исломгача бўлган давр”, “Биринчи ва иккинчи Ренессанс” ҳамда “Янги Ўзбекистон – Учинчи Ренессанс пойдевори” деб номланган кўргазма заллари мавжуд. Деворларида турли тарихий шахсларнинг суратлари жой олган музей замонавий қараш билан лойиҳалаштирилгани кўзга ташланади.

Марказда Усмонийлар даврига оид асарлар ҳам бор. Усмоний султонлари ҳар йили Ҳарамайнга (Макка–Мадина) юборадиган совғаларни ташувчи “Сурра карвони”да жой олган ва “Маҳмили шариф” деб аталувчи тахтиравон ҳам ушбу асарлар сирасига киради.

“Самарқанд Қуръони” сифатида ҳам танилган ҳазрати Усмон Мусҳафининг Амир Темур томонидан 1400-йилларда Ироқнинг Куфа шаҳридан Марказий Осиёга олиб келингани айтилади. Куфий хатида ёзилган асар Чор Россияси даврида Санкт-Петербург миллий музейига олиб кетилган бўлса-да, босимлардан сўнг 1924 йилда Ўзбекистонга қайтарилиб, Тошкент Диний идорасига топширилади. Мусҳаф узоқ йиллар Тошкентдаги қадимий ёдгорликлар музейида сақланган. Энди эса у янги жойида зиёратчиларни кутмоқда. Бироқ, Ислом цивилизацияси маркази 25 долларлик (тахминан 11500 тенге) чипта нархи билан диққатни тортмоқда.