- 2023-12-29
Ерлан Карин Қозоғистоннинг вице-президенти бўлиши мумкин. Унинг ушбу лавозимга номзодини президент
Қосим-Жўмарт Тўқаев таклиф қилди.
31 август куни эрталаб Қурултой депутатлари Қозоғистоннинг вице-президент ва бош вазир лавозимларини келишиб олиш учун йиғилдилар. Конституциянинг 46-моддасига мувофиқ, давлат раҳбари вице-президент ва бош вазирни тайинлайди, ушбу лавозимларга номзодлар эса Қурултой билан келишилади.
Депутатлар дастлаб вице-президент номзодини кўриб чиқдилар. Уларга мурожаат қилган давлат раҳбари мазкур лавозимнинг жорий этилиши муҳимлигини эслатиб ўтди.
"Вице-президент алоҳида рол ўйнайди, Қурултой депутатлари билан яқиндан ҳамкорлик қилади ва Конституцияда белгиланган ваколатларни амалга оширади. Шу муносабат билан мен Ерлан Карин номзодини таклиф қиламан. У кўп йиллардан бери давлат ишида меҳнат қилиб келаётган машҳур давлат арбобидир. У улкан иш тажрибасига эга, уни жуда яхши биласиз. У кўп йиллар давомида мамлакатимиз тараққиётига салмоқли ҳисса қўшиб келмоқда. Шунинг учун уни муносиб номзод деб ҳисоблайман ва Қурултой депутатларидан ушбу номзодни қўллаб-қувватлашларини сўрайман", - деди Қосим-Жўмарт Тўқаев.
Эслатиб ўтамиз: Қурултойга сайловлар куни - 23 августда Қосим-Жўмарт Тўқаев республика вице-президенти қозоғистонликлар яхши танийдиган таниқли инсон бўлишини айтган эди.
Ерлан Кариннинг таржимаи ҳоли
Ерлан Карин 1976 йил 26 майда Туркистон вилояти Сайрам туманининг Оқсув қишлоғида туғилган.
Қозоғистонлик сиёсий ва жамоат арбоби, сиёсатшунос. Сиёсий фанлар номзоди, террорчилик масалалари бўйича эксперт, "Жусан" операцияси иштирокчиларидан бири.
Қ. Жубонов номидаги Ақтўбе университетини "Тарих ва география" мутахассислиги бўйича тарих ва география ўқитувчиси малакаси билан тамомлаган. 1999 йилда ал-Форобий номидаги Қозоғистон миллий университетининг фалсафа ва сиёсатшунослик факультети аспирантурасини тугатган.
Меҳнат фаолиятини Ақтўбе шаҳридаги 33-сонли ўрта мактабда тарих ва география ўқитувчиси сифатида бошлаган. 1998 йил март ойидан Қозоғистон тараққиёт институти Сиёсий тадқиқотлар марказида ишлаган, кейинчалик Россия ва Хитой институти директорининг ўринбосари лавозимини эгаллаган.
2000 йил июлидан Марказий Осиё сиёсий тадқиқотлар агентлигининг директори бўлган. 2002 йилда Қозоғистон бош вазирининг штатдан ташқари маслаҳатчиси бўлди.
2003 йилда "Асар" республика партияси раисининг биринчи ўринбосари ва Замонавий сиёсат халқаро институтининг бош директори лавозимларида ишлаган. 2004 йил июнидан Террорчиликка қарши кураш дастурлари марказига раҳбарлик қилган.
2006 йил май ойида Манғистау вилояти ҳокимининг сиёсий масалалар бўйича маслаҳатчиси этиб тайинланган. 2008 йил февралидан президент администрациясининг ички сиёсат бўлимига раҳбарлик қилган, шу йилнинг ноябридан эса "Nur Otan" партиясининг стратегик ривожланиш бўйича котиби бўлган.
2013 йил декабрида Вашингтондаги Америка университетининг таклиф этилган профессори бўлди. 2014 йил октябрида президент ҳузуридаги Қозоғистон стратегик тадқиқотлар институтига раҳбарлик қилди.
2017 йил февралида Ерлан Карин "Қозоғистон" РТК" АЖ бошқарув раиси этиб тайинланди. 2019 йил апрелидан 2020 йил июлигача президент маслаҳатчиси бўлиб ишлади, шундан сўнг президентнинг сиёсий масалалар бўйича ёрдамчиси бўлди.
2022 йил 5 январда Карин давлат котиби этиб тайинланди. Ўша йилнинг 14 июнида давлат котиби лавозими давлат маслаҳатчиси лавозимига ўзгартирилди. Ерлан Карин Қозоғистоннинг давлат маслаҳатчиси бўлди.
2026 йил 30 июнда Ерлан Карин президент администрацияси раҳбарининг биринчи ўринбосари этиб тайинланди.
Вице-президент институти 2026 йил 15 мартдаги референдумда қабул қилинган янги Конституцияда мустаҳкамланган. Январ ойида Миллий қурултойнинг V мажлисида сўзга чиққан давлат раҳбари Қосим-Жўмарт Тўқаев вице-президентни тайинлаш ва унинг ваколатлари доирасини белгилаш ўзи томонидан амалга оширилишини айтган эди.
Шу билан бирга, давлат раҳбари давлат маслаҳатчиси лавозими тугатилишини маълум қилди. Ўша пайтда бу лавозимни Ерлан Карин эгаллаб турган эди.
Конституциявий қонунга мувофиқ, вице-президент Қозоғистон Республикаси президенти томонидан Қурултойнинг умумий депутатлар сонининг кўпчилик овози билан билдирилган розилиги асосида лавозимга тайинланади.
Қозоғистон вице-президенти лавозимига туғма Қозоғистон Республикаси ватандоши, ёши 40 дан кам бўлмаган, давлат тилида эркин мулоқот қила оладиган, Қозоғистонда охирги 15 йил давомида яшаб келаётган ва олий маълумотга эга шахс тайинланиши мумкин.
Вице-президент Қозоғистон президентининг топшириғига биноан унинг номидан Қурултой, ҳукумат ва бошқа давлат органлари билан ҳамкорлик қилади, шунингдек президент томонидан белгиланадиган бошқа ваколатларни амалга оширади.
Вице-президент ўз ваколатларини амалга ошириш даврида вакиллик органи депутати этиб сайланишга, бошқа ҳақ тўланадиган лавозимларни эгаллашга, тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланишга ҳамда сиёсий партияга аъзо бўлишга ҳақли эмас.
Қозоғистон вице-президентининг ваколатлари қуйидаги ҳолларда тугатилади:
ўз хоҳишига кўра ваколатларини тўхтатиш тўғрисида ариза берганда;
Қозоғистон Республикаси президентининг эгаллаб турган лавозимидан озод қилиш тўғрисидаги қарори чиққанда;
Қозоғистон Республикаси ватандошлиги тугатилганда ёки яшаш гувоҳномаси ёхуд чет давлат ҳудудида доимий яшаш ҳуқуқини тасдиқловчи бошқа ҳужжат олинганда;
унга нисбатан суднинг айблов ҳукми қонуний кучга кирганда;
қонуний кучга кирган суд қарори билан у муомалага лаёқатсиз ёки муомала лаёқати чекланган деб топилганда;
қонуний кучга кирган суд қарори билан у бедарак йўқолган деб топилганда;
унинг вафоти ёки қонуний кучга кирган суд қарори билан вафот этган деб эълон қилинганда;
Қозоғистон Республикаси қонунчилигида назарда тутилган бошқа асослар юзага келганда.
Президент вице-президент ваколатлари тугатилган кундан бошлаб 20 кун ичида Қурултойга унинг тайинланишига розилик олиш учун янги номзодни киритади.
Агар бу муддат Қурултой ваколатларининг муддатидан олдин тугатилиши туфайли унинг вақтинча ишламаган даврига ёки Қурултой сессиялари оралиғидаги даврга тўғри келса, президент номзодни мос равишда Қурултой иш бошлаган кундан ёки унинг навбатдаги сессияси бошланган кундан бошлаб 20 кун ичида киритади.
Вице-президентнинг ҳуқуқий мақомини белгиловчи "Қозоғистон Республикаси президенти тўғрисида"ги Конституциявий қонунни Қосим-Жўмарт Тўқаев 5 июнь куни имзолаган эди.