- 2025-06-21
Исроилда янги парламентнинг очилиши билан Бинямин Нетаняху “вақтинчалик бош вазир” мақомига тушиб қолди.
“Яшар” партияси етакчиси Айзенкот ҳукуматни тузиши билан лавозимидан айриладиган Нетаняху жавобгарликка тортила бошлайди.
Исроилнинг геноцидчи бош вазири Бинямин Нетаняхунинг лавозимини йўқотишига оз вақт қолди. Ҳукуматни тузиш топширилган собиқ Бош штаб бошлиғи ва “Яшар” партияси етакчиси Гади Айзенкот янги парламентнинг (Кнессет) қасамёд қилиш маросимида Бинямин Нетаняхунинг сиёсатини бекор қилишга ваъда берди. Нетаняхуга қарши блок кўпчиликни қўлда ушлаб турган янги парламент даврида Айзенкот бошчилигидаги мухолифат илк кундан бошлаб қонун лойиҳалари тўпламини тақдим этди. Парламентга киритилган лойиҳалар қаторига 2023 йил 7 октябрь ҳужумлари юзасидан расмий давлат тергови очиш, бош вазирлик лавозимига муддат чегарасини қўйиш ҳамда олдинги ҳукуматнинг суд ваколатларини чеклайдиган қоидаларини бекор қилиш киради.
Мухолифат блоки, шунингдек, Нетаняху тарафдори бўлган парламент спикери Амир Оҳанани лавозимидан четлаштириб, унинг ўрнига “Яшар” партиясидан Матан Каҳанани тайинлаш учун расмий жараённи бошлади. Коррупция, порахўрлик, фирибгарлик ва вазифани суиистеъмол қилиш айбловлари билан суд қилинаётган Нетаняху айбдор деб топилса, озодликдан маҳрум қилиш жазосига дуч келиши мумкин.
Охири яқинлашганини англаган Нетаняху парламентнинг очилишида қилган нутқида Исроил ватандошлари бўлган фаластинликларни ифода этувчи партияларга нисбатан ирқий руҳдаги сўзларни ишлатди. Нетаняху “Мамлакатимиз келажагини шу одамларнинг қўлига топширасизми? Улкан сионистлар массасини ифода этувчи сионист партиялар ўрнига уларни афзал кўряпсизми?” деган ҳолда яҳудий мухолифати етакчиларини нишонга олди.
Айзенкот Нетаняхунинг “парчаловчи” нутқи сабабли “Яшар” ва “Ликуд” партиялари ўртасида ўтказиладиган музокара йиғилишини бекор қилиш бўйича кўрсатма берди.
Бошқа томондан, Исроилда сайловлардан олдин ижтимоий тармоқларда юритилган улкан манипуляция тармоғи фош бўлди. Ўзини эронлик деб таништирган минглаб ҳисоблар Нетаняхуга овоз тўплаш мақсадида уюшган операция юритгани аниқланди. Олинган стратегик маълумотлар Исроилнинг етакчи ахборот органларидан бири Haaretz билан бўлишилди. Маълумотлар Эроннинг собиқ шоҳининг ўғли Ризо Паҳлавийни қўллаб-қувватлайдиган ва ўзини эронлик деб таништирган улкан кибертармоқ сайловларда бевосита Нетаняху фойдасига тарғибот қилиб, унинг рақибларини нишонга олганини кўрсатди.
Сохта ҳисоблар тўдаси сайлов куни яқинлашган сайин суръатни оширди. Органик оқимда ўзаро кўпи билан тўртта материал бўлиши кутилган иккита алоҳида ҳисобнинг нақ 109 та бир хил хабарни муомалага киритгани аниқланди. Шунингдек, 53 та турли профилдан тарқатилган 232 хабарга беш дақиқалик қисқа вақт ичида бир вақтнинг ўзида жавоблар ёғдирилгани белгиланди. Сайлов тонгида муҳим вақт ҳисоби билан икки хил ҳисобнинг бир соат фарқ билан иброний тилдаги ҳештеглар билан тарқатган илк матнида “Нетаняху ишни охирига етказиши учун уни қўллаб-қувватлашингизни сўраймиз” иборалари ишлатилди.
Исроил АҚШ президенти Дональд Трампнинг сўнгги ҳафталардаги баёнотларига қарамай, Эрон билан янги тўқнашув босқичига ҳозирлик кўрмоқда. Исроилга қарашли Yedioth Ahronot (Ynet) хабарига кўра, қўшимча самолёт сотиб олиш ҳам киритилган ҳолда ҳарбий қурол-яроғ тўплашни оширган Исроил янги ҳужум учун тайёргарликни тезлаштирди.
Исроил бош вазири Бинямин Нетаняху бошчилигидаги блок янги парламентдаги илк овоз бериш жараёнини Гади Айзенкот бошчилигидаги мухолифатга Исроил ватандошлари бўлган фаластинликларни ифода этувчи партияларнинг кўмаги билан бой берди. Яҳудий ва араб мухолифат партияларининг 63 овози билан Гади Айзенкотнинг “Яшар” партиясидан бир депутат раислик қиладиган “Ташкилий қўмита” тузилди. Араб партияларининг кўмаги билан келган бу натижа Нетаняху лагерида норозилик билан кутиб олинди. Парламентдаги қўмита раисликларида ҳам ўзгаришлар содир бўлар экан, Ташқи ишлар ва мудофаа қўмитасига Авигдор Либерман тайинланди. Мухолифат блокининг парламентдаги устунлиги диққатни тортди.