Янги Конституция бўйича референдум натижалари

Марказий референдум комиссияси (МРК) янги Конституцияни қабул қилиш бўйича ўтказилган референдумнинг дастлабки натижаларини эълон қилди.

16 март куни эрталабки дастлабки маълумотларга кўра, янги Конституцияни қабул қилиш учун 7 954 667 нафар ватандош овоз берган. Бу овоз беришда қатнашганларнинг 87,15 фоизини ташкил этади.

Янги таҳрирга қарши 898 099 киши овоз берган.

Бу маълумотларни Марказий референдум комиссияси раиси Нурлан Абдиров очиқлади.

Бутун мамлакат бўйлаб 146 558 та яроқсиз бюллетень қайд этилди. Бундан ташқари, 127 868 та белгиланмаган нусхадаги бюллетенлар (ҳақиқий деб топилган, лекин овозларни санашда ҳисобга олинмаган бюллетенлар) аниқланган.

Нурлан Абдировнинг таъкидлашича, Қозоғистоннинг референдумда иштирок этиш ҳуқуқига эга бўлган ватандошларининг умумий сони 12 482 613 кишини ташкил этди. Овоз беришда 9 127 192 киши иштирок этди, бу эса сайлов ҳуқуқига эга бўлганларнинг 73,12 фоизи демакдир.

15 март куни Қозоғистонда янги Конституцияни қабул қилиш бўйича референдум бўлиб ўтди. Мамлакат бўйлаб сайлов участкалари соат 07:00 дан 20:00 гача фаолият кўрсатди. Сайловчилар рўйхатига киритилган 18 ёшдан ошган Қозоғистон ватандошлари овоз бериш ҳуқуқига эга бўлдилар. Жами рўйхатларда 12 461 796 киши қайд этилган эди.

Референдум куни мамлакатда 10 388 та овоз бериш участкаси очилди. Яна 71 та участка Қозоғистоннинг 54 та давлатдаги дипломатик ваколатхоналари ҳузурида фаолият юритди.

Соат 10:00 га қадар 2 393 844 киши бюллетень олди (19,21%). Соат 12:00 га келиб 4 677 595 киши ёки рўйхатдагиларнинг 37,54 фоизи овоз берди. Соат 14:00 да референдум бўлиб ўтган деб топилди — овоз беришда 6 471 378 киши қатнашди ва давомат 51,93 фоизга етди.

Маълумотнома: Агар овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган ватандошларнинг ярмидан кўпи иштирок этса, референдум бўлиб ўтган ҳисобланади.

Соат 16:00 га келиб 8 029 286 киши, 18:00 га келиб эса 8 845 280 сайловчи овоз бериб бўлган эди (70% дан ортиқ). Участкалар ёпилган вақтда (соат 20:00) иштирокчилар сони 9 126 850 кишига етди. МРКнинг дастлабки маълумотларига кўра, якуний давомат 73,24 фоизни ташкил этди. Референдумнинг узил-кесил натижалари 2026 йил 21 мартгача эълон қилиниши режалаштирилган.

Президент Қасим-Жомарт Тоқаев ватандошларни янги Конституция қабул қилингани билан табриклади. Давлат раҳбари умумиллий референдум энг юқори даражада, очиқ ва адолатли ўтганини таъкидлади.

Ўзгаришлар Конституция — мамлакат асосий қонуни матнининг қарийб 84 фоизини қамраб олди.

Асосий янгиликлар қаторига қуйидагилар киради:

Вице-президент лавозимининг жорий этилиши;

Бир палатали Парламент — Қурултойга ўтиш;

Янги маслаҳат органи — Қозоғистон Халқ кенгашининг тузилиши.

Шунингдек, президентликка номзодларга қўйиладиган талаблар ҳам ўзгарди: эндиликда улар камида беш йиллик давлат хизмати ёки сайланувчи лавозимларда иш тажрибасига эга бўлишлари керак. Шу билан бирга, президент фақат бир муддатга сайланиши ҳақидаги норма сақлаб қолинди.

Бундан ташқари, Конституцияда ватандошларнинг ҳуқуқ ва эркинликлари, шахсий маълумотларни ҳимоя қилиш, тиллар мақоми, дин, шунингдек, никоҳ эркак ва аёлнинг иттифоқи эканлиги ҳақидаги янги қоидалар мустаҳкамланди. Шу билан бирга, халқаро шартномалар, ҳудудлардаги махсус ҳуқуқий режимлар ва ташкилотларнинг хориждан молиялаштирилиши шаффофлиги тўғрисидаги қоидалар ҳам жорий этилди.