На ҳаво ҳаракати ва на қуруқлик ҳаракати!..

Сионист Нетаньяхунинг эшагига миниб, Эрон ботқоғига кирган АҚШ президенти Трамп кун сайин ботиб бормоқда... Ўзи кутгандек тез ва арзон ғалабани орзу қилган Трамп ёмон тузоққа тушди!..

Ҳа, энди очиқ кўриниб турибдики, АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши қўшма ҳужумлари кутилган натижани тез бермайди... Яъни Нетаньяху ва Трамп ўйлаганидек тезкор, аниқ ва арзон ғалабанинг имкони йўқ. Кўпчилик экспертлар ҳозирданоқ АҚШ бу урушда мағлуб бўлганини ёзишмоқда.

Бу уруш Америка учун зарурмиди? Йўқ. Ҳатто уруш бошланишидан сал аввал Трампга берилган ҳисоботда Эрон ҳозирда АҚШ учун бевосита таҳдид ва хавф туғдирмаётгани билдирилган эди. Аммо АҚШ манфаатларидан кўра кўпроқ сионист Исроилнинг мақсадлари учун Америка уруш машинасини сафарбар қилган Трампнинг қайси сабаб ва важлар билан бу ишга қўл ургани энди аҳамиятсиз. Чунки иш пишди, ғишт қолипдан кўчди! Бундан буёғига ҳам Трампнинг қолган иқтидор муддати, ҳам катта юк остида қолган АҚШ тўлайдиган товон асосий масаладир.

Товон демакчи, саккиз ой олдингига қараганда бу урушга анча тайёр экани кўринган Эроннинг бир неча минг долларлик дронларини миллион долларлик ракеталар билан йўқ қилишга уринаётган Американинг қарзга ботган иқтисодиёти бунга қанча чидай олади? Эрон асимметрик кучлар мувозанатига кўра, қарши томон учун кўпроқ харажат келтириб чиқариш стратегиясини шу пайтгача жуда яхши қўллади. Дунёнинг биринчи рақамли ҳарбий кучи, ўн йиллар давомида хавфсизлик соябони учун унга таянган ва бу йўлда юз миллиардлаб доллар тўлаб, АҚШ базаларига мезбонлик қилган иттифоқчиларини ҳеч қайси йўл билан ҳимоя қилолмаяпти!.. Деярли бор имкониятини Исроилга ажратган АҚШ, Кўрфаз давлатларининг иқтисодий, молиявий ва технологик марказлари шиддат билан ўққа тутилаётганда томошабин бўлиб туришдан нарига ўтолмаяпти...

Трамп кунига уч маҳал Эронни аямай енгаётганларини, энди бомбалайдиган жой қолмаганини ва ҳоказоларни айтмоқда. Трамп шундай баландпарвоз гапиргани сайин Эрон янада қаттиқроқ қаршилик кўрсатмоқда. Эрон нафақат Кўрфаз давлатларининг нефть иншоотларига зарба бермоқда, балки Ҳурмуз бўғозини ёпиш билан фақатгина энергия етказиб бериш йўлларини кесиб қўяётгани йўқ. Икки ярим ҳафта ичида дунёда нефть нархи 25 фоизга ошган бўлса, жаҳонда озиқ-овқат нархлари бўйича ҳам жиддий инқироз бошланиши жуда яқин кўринмоқда.

Ўзининг бемаъни нутқлари билан танилган Трамп икки томонлама босим билан юзма-юз турибди. Бир томондан нефть ва табиий газ, иккинчи томондан озиқ-овқат бозорларида ҳар лаҳзада портлаши мумкин бўлган янги инқироз... Трампнинг таҳдидлари ва ҳарбий операциялари ҳозиргача Ҳурмуз бўғозининг Эрон томонидан ёпилишига монелик қилолмади. Трамп мақтанган ракеталар, авиаташувчи кемалар ва бошқалар самара бермади. Сўнгги чора сифатида мурожаат қилишга мажбур бўлинган қуруқлик ҳаракати учун янги бўлинмалар жўнатилаётган бир пайтда, Трамп НАТО аъзоларини ва бошқа учинчи дунё давлатларини Ҳурмуз бўғози масаласида ёрдамга чақирмоқда... Қаердан қаерга келдик!..

Бироқ бу янги ҳамлада ҳам Трамп излаганини топмади. Германия, Япония ва Австралия каби давлатлар Ҳурмуз бўғозига ҳарбий кемалар юбормаслигини эълон қилишди. Хуллас, Трамп нимага қўл урса, панд еяпти! АҚШ НАТОни белгиланган вазифасидан ташқарида йигирма йил давомида Афғонистонда жанг қилдирди. Натижа тўлиқ муваффақиятсизлик бўлди. Эрон на Афғонистонга ва на Вьетнамга ўхшайди. АҚШнинг 20 йиллик (1955-1975) Вьетнам саргузашти тарихидаги энг катта мағлубият билан якунланган эди. Агар тезроқ Исроилнинг таъсиридан қутулиб, бу урушни тугатмаса (бу эса унчалик осон эмас), АҚШ учун янги ва анча каттароқ мағлубият муқаррар бўлиши мумкин. Трамп ва унинг жамоаси буни қанчалик англаб етмоқда? Вазиятга қараганда, иш бошида жиддий таҳлил ўтказмаган АҚШ, энди хатони йўлда тузатолмайди. Қаранг, Эрон урушини ким бошлагани ҳам номаълум! Трамп айтадики: “Исроилни ҳужумга мен кўндирдим”. Лекин Ташқи ишлар вазири Марко Рубио “бизни Исроил кўндирди” демоқда!.. Сизнингча, қайси бири тўғри бўлиши мумкин? Албатта, вазирнинг айтгани.

Исроил учун ҳар қандай ҳолатда ҳам манфаат бор. АҚШнинг супер ҳарбий кучини ўз стратегик мақсадлари йўлида жанг қилдириш билан бирга, ўз харажатларини ҳам АҚШнинг зиммасига юкламоқда. Шунинг учун ҳам у ҳеч қандай чеклов сезмаяпти. Бир томондан Эронга, иккинчи томондан Ливанга тинимсиз ҳужум қилмоқда... Ва урушни тугатиш борасида ҳеч қандай хавотир ҳис қилмаяпти. Американи шунчалик жалб қилиб қўйган экан, нега тўхтасин? Шу билан бирга, Исроил учун ҳам бу сафар вазият жиддий! Чунки Эрон саккиз ой олдингига нисбатан Исроилга қарши анча самарали ва вайронкор зарбалар бермоқда. Сўнгги кунларда таҳлилчилар кўп урғу бераётган Россия ва Хитойнинг Эронга бўлиши мумкин бўлган разведка ва технологик ёрдами анча аҳамиятли натижалар бераётгани тахмин қилинмоқда. Албатта, бу ёрдамларнинг аниқлиги ва кўлами баҳсли бўлиши мумкин. Аммо майдондаги ҳолат бу шубҳаларни анча кучайтирмоқда. Бошида Россия ва Хитой Эронни ёлғиз қолдиргани айтилган эди. Хўш, Украина урушида Россияга қарши очиқ позиция эгаллаган АҚШга Кремль нега жавоб қайтармасин? Худди шундай, ўзининг энергия таъминоти ва савдо йўлларини қароқчиларча кесиб қўйган Вашингтоннинг қилмишларига Пекин бутунлай жим ва реакциясиз қараб турармиди? Сунъий йўлдошлар орқали Теҳрон режимига навигация кўмагини бериш, аввал имзоланган 400 миллиард долларлик келишув руҳига асло зид эмас... Аксинча, аёвсиз рақобат йўлида тайёр имкониятни қўлга киритган экан, АҚШ каби очиқчасига ва қўпол услубда эмас, балки Хитой анъанасидагидек паст овозда, ичкаридан ва ўта мослашувчан ҳаракат қилиш — юксалаётган куч эътибордан четда қолдирадиган нарса эмас...

На ҳаво ҳаракати ва на қуруқлик ҳаракати, баъзан “ишнинг фалсафасига шўнғиш” янада аниқ натижа келтириши мумкин...