Трамп Тўқаев ва Қозоғистонни Тинчлик кенгашига таклиф қилди

Қосим-Жўмарт Тўқаев Дональд Трампдан Ғазо бўйича тузилаётган Тинчлик кенгаши таркибига кириш ҳақида расмий таклиф олди, Қозоғистонга эса ушбу кенгашнинг асосчи давлатларидан бири бўлиш таклиф этилди.

Аввалроқ маълум бўлганидек, АҚШ Президенти Ғазо бўйича Тинчлик кенгашини тузмоқда. Асосчи давлатлар сифатида иштирок этиш учун бир қатор давлат раҳбарларига таклифномалар юборилди. Аргентина, Венгрия, Туркия, Покистон, Миср, Иордания, Қатар ва Италия тегишли таклифларни олганликларини тасдиқладилар ва уларни қабул қилишга розилик билдирдилар. Шунингдек, Франция, Германия ва БАА раҳбарларига ҳам таклифлар юборилган, бироқ ҳозирча улардан расмий тасдиқ олинмаган.

Ушбу вазиятда Дипломатик доиралар ва журналистлар орасида Президент Қосим-Жўмарт Тўқаев ҳам худди шундай мурожаат олгани ҳақида муҳокамалар пайдо бўлди. Бу мамлакатимизнинг дунёда барқарорлик ва хавфсизликни мустаҳкамлашга, жумладан, Ғазо сектори ва умуман Ўрта Шарқдаги вазиятни тартибга солиш борасидаги саъй-ҳаракатларига берилган эътироф сифатида баҳоланди. Вашингтон Президент Қосим-Жўмарт Тўқаевнинг “Авраам келишувлари”га қўшилиш ҳақидаги қарорини юқори баҳолагани алоҳида қайд этилди.

Бундан ташқари, Тўқаев яқинда Дональд Трамп, Маҳмуд Аббос ва Биньямин Нетаньяху билан телефон орқали мулоқотлар ўтказди.

Президент матбуот котиби Руслан Желдибай ушбу фактни тасдиқлаб, шундай деди: “Бир қатор давлат етакчиларининг баёнотларидан сўнг Президент Дональд Трампдан бундай расмий мурожаат олинганини яшириш нотўғри бўларди. Ҳа, Президент Қосим-Жўмарт Тўқаев дунё етакчилари орасида биринчилардан бўлиб Тинчлик кенгаши таркибига кириш, Қозоғистон эса асосчи давлатлардан бири бўлиши ҳақида расмий таклиф олди. Бунга жавобан давлат раҳбари АҚШ Президенти номига самимий миннатдорлик билдирилган ва ушбу янги бирлашма таркибига киришга розилик тасдиқланган хат йўллади. Президент Қозоғистоннинг Ўрта Шарқда барқарор тинчликка эришиш, давлатлараро ишончни мустаҳкамлаш ва глобал барқарорликни таъминлашга имкон қадар ҳисса қўшиш интилишини тасдиқлади”.

Шу билан бирга, таҳририят Президент ва унинг матбуот хизмати нима сабабдан бу ҳақда аввалроқ оммавий равишда хабар бермагани билан қизиқди. Бу саволга жавоб берар экан, Руслан Желдибай шундай изоҳ берди: “Биз Дональд Трамп маъмуриятининг расмий эълонидан олдин бу борада баёнот беришни одобдан эмас деб ҳисобладик. Аммо жараён ўз-ўзидан бошланиб кетди”.

Руслан Желдибайнинг қўшимча қилишича, розилик олинганидан сўнг Тинчлик кенгаши таркибига киришга рози бўлган давлатларнинг тўлиқ рўйхати эълон қилиниши эҳтимолдан холи эмас.

Вашингтоннинг режасига кўра, Тинчлик кенгаши стратегик назорат, халқаро ресурсларни сафарбар қилиш ва Ғазонинг тинч йўл билан ривожланиши бўйича мажбуриятлар ижросини назорат қилиш учун масъул бўлади.

Оқ уй хабарига кўра, таъсис этувчи ижроия кенгаши (founding executive board) таркибига етти киши — “дипломатия, девелопмент, инфратузилма ва иқтисодий стратегия соҳасида тажрибага эга бўлган етакчилар” киради.

Таъсис этувчи ижроия кенгашининг ҳар бир аъзоси “Ғазони барқарорлаштириш учун ўта муҳим бўлган” алоҳида йўналиш учун жавобгар бўлиши кутилмоқда.

Бундан ташқари, Ғазо секторининг янги ҳукумати фаолиятини назорат қилувчи Ғазо ижроия кенгаши (Gaza executive board) шакллантирилади. Ушбу кенгаш таркибига 11 киши, жумладан, таъсис этувчи ижроия кенгашининг тўрт нафар аъзоси киритилган.

Аввалроқ Дональд Трамп ушбу янги бирлашувни “исталган вақтда ва исталган жойда тўпланган энг буюк ва энг нуфузли кенгаш” деб атаган эди.