Хитой армиясида хиёнат

Хитойда сиёсий ва ҳарбий мувозанатни ларзага келтириши мумкин бўлган иддао кун тартибига чиқди. Давлат раҳбари Си Цзиньпинга энг яқин шахслардан бири сифатида билинган Марказий ҳарбий комиссия раиси ўринбосари, генерал Жанг Юся махфий ядровий қурол маълумотларини АҚШга сизиб чиқарганликда айбланмоқда.

Хитойнинг энг юқори мартабали генералларидан бири Жанг Юся мамлакатнинг ядровий қурол дастурига оид техник маълумотларни АҚШга берганликда гумон қилинмоқда. Шунингдек, Жангга нисбатан ҳарбий унвонларни ошириш ва муҳим лавозимларга тайинлаш эвазига пора олганлик иддаолари ҳам илгари сурилди.

Шанба куни эрталаб Хитой армиясининг юқори бўғини иштирокида ўтган ёпиқ брифингдан сўнг, Хитой Миллий мудофаа вазирлиги Жанг Юсяга нисбатан тергов бошланганини эълон қилди. Баёнотда партия интизоми ва давлат қонунлари жиддий тарзда бузилгани қайд этилди.

Брифинг қатнашчиларига берилган маълумотларга кўра, Жанг Коммунистик партиянинг энг олий ҳарбий қарор қабул қилувчи органи — Марказий ҳарбий комиссиядаги ваколатларини суиистеъмол қилган ва ўз сиёсий тармоғини йўлга қўйган.

Энг оғир айблов шундан иборатки, Жанг Хитой ядро қуролларига оид асосий техник маълумотларни АҚШга ўтказган. Иддаоларга кўра, бу маълумотлар Хитойнинг тинч ва ҳарбий ядровий дастурларини назорат қилувчи “China National Nuclear Corp.” корхонасининг собиқ раҳбари Гу Жун орқали иш ҳужжатларига киритилган.

Пекин маъмурияти Гу Жунга нисбатан ҳам партия интизоми ва давлат қонунларини бузганликда айблаб, тергов бошланганини маълум қилди. Расмийларнинг билдиришича, Гу иши Жангнинг ядровий сектордаги хавфсизлик тизимида заифлик келтириб чиқарганини кўрсатмоқда.

Жанг Юся ҳарбий техникаларни тадқиқ қилиш, ишлаб чиқиш ва харид қилиш учун масъул бўлган катта бюджетли тизимга таъсир ўтказгани айтилмоқда. Расмий лавозимларни ошириш эвазига катта миқдорда пул олганлик гумони ҳам тергов ҳужжатларидан жой олди.

Ички брифингда собиқ Мудофаа вазири Ли Шанфунинг юқори лавозимга кўтарилишида ҳам Жангнинг роли бўлгани ва бу жараён пора билан боғлиқлиги иддао қилинди. Ли Шанфу 2023 йилда лавозимидан озод этилган ва кейинчалик партиядан чиқарилган эди.

Ҳуқуқ-тартибот органлари Жанг Юся ва Бош штаб бошлиғи Лю Чжэньли билан алоқадор бўлган офицерларнинг қўл телефонларини мусодара қилди. Ушбу шахслар билан бирга юқори лавозимга кўтарилган кўплаб офицерлар ҳам терговга жалб этилди. Хавфсизлик гуруҳлари Жанг 2007–2012 йилларда қўмондонлик қилган Шэньян вилоятига махсус гуруҳ юборди.

75 ёшли Жанг Юся кўп йиллар давомида Хитой етакчиси Си Цзиньпиннинг энг ишончли ҳарбий шерикларидан бири бўлиб келган. Жангнинг отаси ва Сининг отаси Хитой ички урушида бир сафда курашганлар. Бу ришталар Жангнинг партия ичидаги энг қудратли шахслардан бирига айланишига хизмат қилган эди.

Хитойнинг Вашингтондаги элчихонаси матбуот котиби Лю Пэнюй Жангга нисбатан тергов ҳукуматнинг коррупцияга қарши муросасиз кураш сиёсатининг бир қисми эканини айтди.

Сўнгги икки ярим йил ичида Хитой армияси, ҳарбий ҳаво кучлари, ҳарбий денгиз флоти, стратегик ракета қўшинлари ва мудофаа саноатида 50 дан ортиқ юқори мартабали шахслар лавозимидан четлатилди ёки тергов остига олинди. Марказий ҳарбий комиссияда фаол хизмат қилаётган генераллар сони ҳам сезиларли даражада камайди.