- 2017-03-21
Қозоғистон паспорти Henley Passport Index 2026 жаҳон рейтингида 66-ўринни эгаллаб, Марказий Осиё
мамлакатлари орасида энг кучлисига айланди. Индекс маълумотларига кўра, мамлакат ватандошлари олдиндан виза расмийлаштирмасдан 77 та йўналишга ташриф буюришлари мумкин.
Ўтган йили Қозоғистон 65-поғонада жойлашган эди. Умумий ҳисобда бир оз пасайишга қарамай, мамлакат минтақадаги етакчилигини сақлаб қолди.
Henley Passport Index паспортларни уларнинг эгаларига олдиндан виза олмасдан фойдаланиш мумкин бўлган йўналишлар сони бўйича баҳолайди. 2026 йилги тадқиқотда 199 та паспорт ва саёҳат учун 227 та йўналиш тақдим этилган.
Минтақа мамлакатлари орасида Қозоғистон энг яхши натижани кўрсатди. Ундан кейинги ўринларни Қирғизистон, Ўзбекистон, Тожикистон ва Туркманистон эгаллади.
Индекс маълумотларига кўра, Қозоғистон 77 та визасиз йўналиш кўрсаткичи билан 66-ўринни эгаллади. Қиёслаш учун: Қирғизистон 59 та йўналишга ташриф буюриш имконияти билан 81-поғонада, Ўзбекистон 57 та кўрсаткич билан 82-ўринда, Тожикистон эса 52 та йўналиш билан 87-ўринда жойлашган. Туркманистон 93-ўринни эгаллаган бўлиб, унинг кўрсаткичи 44 та йўналишни ташкил этади.
Сўнгги 20 йил ичида Қозоғистон паспортининг Henley Passport Indexдаги ўрни бир неча бор ўзгарди. 2006 йилда мамлакат 68-ўринни эгаллаган бўлса, 2008 ва 2009 йилларда 65-поғонага кўтарилган.
Кўриб чиқилаётган даврдаги энг паст натижани Қозоғистон 2015 йилда кўрсатиб, 76-ўринни эгаллаган эди. 2021 йилда мамлакат 75-поғонада бўлган, шундан сўнг ўз позицияларини яна яхшилаган.
2022 йилда Қозоғистон 68-ўринни, 2023 йилда 70-ўринни эгаллади, 2024 йилда эса 66-поғонага кўтарилди. 2025 йилда мамлакат 65-ўринга етган эди, бироқ 2026 йилги рейтинг-да бир поғонага пастлади.
Henley Passport Index 2026 рейтингида биринчи ўринни Сингапур эгаллади. Унинг ватандошлари олдиндан виза олмасдан 193 та йўналишга ташриф буюришлари мумкин.
Иккинчи позицияда Япония, Жанубий Корея ва Бирлашган Араб Амирликлари жойлашган – 188 тадан йўналиш. Учинчи ўринни 187 та кўрсаткич билан Швеция эгаллаб турибди.
Рўйхатнинг қуйи қисмида 106-ўринни эгаллаган Афғонистон жойлашган. Унинг паспорти олдиндан виза расмийлаштирмасдан 22 та йўналишга киришни таъминлайди.
Henley Passport Index паспортларни уларнинг эгалари олдиндан виза расмийлаштирмасдан боришлари мумкин бўлган йўналишлар сони бўйича солиштиради. Индекс умумий турмуш даражасини, иқтисодий аҳволни ёки давлат институтларининг сифатини баҳоламайди.
Шу билан бирга, Henley Passport Index турли мамлакатлар ватандошларининг имкониятлари баҳоланадиган ягона халқаро рейтинг эмас.
Масалан, Global Passport Index 2026 рейтингида нафақат саёҳат қилиш шарт-шароитлари, балки бошқа омиллар ҳам ҳисобга олинади: халқаро ҳаракатчанлик, инвестициявий жозибадорлик ва турмуш сифати. Ушбу тадқиқотда Қозоғистон умумий ҳисобда 109-ўринни эгаллаб, Марказий Осиёнинг бошқа мамлакатларидан ўзиб кетди.